https://www.journalisss.ir/ نشریه علمی سازه و فولاد fa daily 1 Fri, 23 Oct 2026 00:00:00 +0330 Fri, 23 Oct 2026 00:00:00 +0330 https://www.journalisss.ir/article_250966.html زمینۀ پژوهش: مطالعۀ میزان اثرگذاری و اثرپذیری دقیق پارامترهای مختلف بر یکدیگر در سازه‌های مهم و حیاتی نظیر پل‌های معلق بسیار سخت و پیچیده است. لذا یکی از روش‌های نوین ارزیابی پل‌های معلق در حین زلزله و پس از آن، استفاده از روش DEMATEL بوده که یک معیار دقیق از تأثیرگذاری و تأثیرپذیری پارامترهای مختلف است. به همین دلیل در این پژوهش این مهم با استفاده از روش مذکور، تحت رکوردهای لرزه ای حوزۀ دور از گسل بر روی پل معلق گلدن‌گیت مدل‌سازی، ارزیابی و تحلیل شده است.روش پژوهش: در این پژوهش، رفتار لرزه‌ای پل معلق مجهز به میراگر جرمی تحت رکوردهای لرزه‌ای حوزۀ دور از گسل (مطالعۀ موردی: پل گلدن‌گیت) با استفاده از روش DEMATEL مورد بررسی قرار گرفته است. پل به‌صورت سه‌بعدی در نرم‌افزار Abaqus مدل‌سازی شده است. تحلیل‌های تاریخچه زمانی تحت هفت رکورد حوزۀ دور از گسل صورت گرفته است که تحلیل مودال برای استخراج فرکانس‌های طبیعی و شکل مودها انجام شده و سپس پاسخ زمانی سازه تحت رکوردهای زلزله بررسی شده است.یافته‌ها: همچنین در این پژوهش مشخص شد که استفاده از تحلیل غیرخطی در مدل‌سازی پل‌های معلق می‌تواند دقت پیش‌بینی پاسخ لرزه‌ای را به‌میزان قابل‌توجهی افزایش دهد. نتایج بیانگر کارایی مناسب میراگر جرمی در کاهش تغییرمکان‌های لرزه‌ای بوده است؛ به‌نحوی که استفاده از میراگر جرمی توانسته است به‌طور متوسط میانگین تغییرمکان‌های ماندگار ایجادشده در پل را به میزان ۳۵ درصد کاهش دهد.نتیجه‌گیری: با استفاده از روش شبکۀ عصبی پیشنهادی با دقت بالای ۹۰ درصد و استفاده از روش DEMATEL مشخص شده است که تغییرمکان و مود ارتعاشی سازه، تأثیرپذیرترین پارامتر و سختی پایه‌ها و کابل‌ها و همچنین رفتار میراگر جرمی تأثیرگذارترین پارامترها بوده‌اند. زمان تحلیل و پیچیدگی بسیار زیاد مدل‌سازی و تحلیل زمان‌بر، از محدودیت‌های تحقیق بوده است https://www.journalisss.ir/article_251074.html زمینۀ پژوهش: در راستای بهبود عملکرد لرزه‌ای و کنترل تغییرمکان‌های جانبی سازه‌ها، این پژوهش یک سیستم نوین دیوار برشی فولادی معرفی می‌کند. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی واقع‌بینانۀ کارایی این سیستم در ارتقای مقاومت جانبی و جلوگیری از فروریزش سازه تحت زلزله‌های شدید است.روش پژوهش: در این مطالعه، ابتدا رفتار سه نوع دیوار برشی فولادی شامل: صاف (FSPSW)، تک‌لایۀ موج‌دار (VCSPSW) و سیستم ترکیبی (VDCFSPSW) تحت بارگذاری چرخه‌ای مطابق پروتکل بارگذاری SAC با استفاده از مدل‌های عددی در نرم‌افزار اجزای محدود تحلیل شد. نتایج حاصل از مدل‌سازی عددی با نتایج آزمایشگاهی تطابق قابل‌توجهی داشت که نشان‌دهندۀ صحت کار است. در مرحلۀ بعد، مطالعات پارامتریک بر روی سیستم ترکیبی با ورق موج‌دار دوبل قائم انجام گرفت که شامل بررسی نسبت‌های ابعادی b/h از 5/0 تا 5/2 و زوایای موج 30، 45، 60 درجه و نسبت عرض ورق موج‌دار دوبل به عرض دهانۀ 25، 50 و 75 درصد در مدل ترکیبی بود.یافته‌ها: نتایج تحلیل عددی نشان می‌دهد که مدل ترکیبی VDCFSPSW-30-50% در مقایسه با مدل VCSPSW-30، در نسبت‌های ابعادی b/h بین 5/0 تا 5/1 بهبود قابل‌توجهی در مقاومت بیشینه (بین 42/4 تا 80/13 درصد) از خود نشان می‌دهد. همچنین، این مدل در نسبت ابعادی b/h برابر 5/2 مقاومت یکسانی با مدل FSPSW دارد که عملکرد مطلوب سیستم را تأیید می‌کند. علاوه بر این، میانگین ضریب شکل‌پذیری در سیستم‌های ترکیبی VDCFSPSW نسبت به دیوارهای برشی صاف و میانگین ضریب رفتار آن نسبت به دیوارهای برشی تک‌لایۀ موج‌دار و دیوارهای برشی دوبل‌موج‌دار و ترکیبی HDCFSPSW برتری چشم‌گیری دارد، که نشان‌دهندۀ بهبود عملکرد لرزه‌ای در این سیستم‌های ترکیبی است.نتیجه‌گیری: مدل ترکیبی VDCFSPSW با دارابودن شکل‌پذیری بالاتر نسبت به مدل‌ صاف و ضریب رفتار و بیشینه مقاومت بالاتر نسبت به بسیاری از مدل‌های موج‌دار، عملکرد مطلوب همراه با طرح اقتصادی‌ را نشان می‌دهد. این سیستم به‌دلیل قابلیت بازتوزیع نیرو و رفتار غیرالاستیک مناسب، به‌عنوان جایگزینی کارآمد برای سایر دیوارهای برشی فولادی توصیه می‌شود. https://www.journalisss.ir/article_252771.html زمینه و هدف: صنعت فولاد ایران با تولید ۳۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۵، دهمین تولیدکننده بزرگ جهان و نخستین تولیدکننده خاورمیانه است. با این حال، شکاف میان اهداف رسمی تولید (۵۵ میلیون تن) و عملکرد واقعی، و پیامدهای کربنی رشد آینده این صنعت، کمتر به‌صورت کمی و احتمالاتی سنجیده شده‌اند. هدف این پژوهش، ارزیابی سازگاری اهداف تولید با قیدهای اقلیمی تا سال ۲۰۳۵ و شناسایی مسیرهای بهینه کربن‌زدایی با توجه به نقطه شروع غیرمعمول و احیای مستقیم-محور صنعت فولاد ایران است.روش پژوهش: این مطالعه از رویکرد ترکیبی بهره می‌گیرد: توصیف عملکرد ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ با داده‌های انجمن جهانی فولاد، و ساخت سه سناریوی تولید (وضع موجود، هدف سیاستی مبتنی بر سند چشم‌انداز، و خوش‌بینانه مبتنی بر رشد پنج درصدی برنامه هفتم توسعه) برای افق ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵. انتشار دی‌اکسید کربن تحت سه مسیر فناوری (ترکیب فعلی، احیای مستقیم گازی کامل، و احیای مستقیم هیدروژنی) با استفاده از شبیه‌سازی مونت‌کارلو با ده‌هزار تکرار و با مرز سیستم دروازه کارخانه مدل‌سازی شد. همچنین بنچ‌مارک بین‌المللی با ده تولیدکننده بزرگ جهان انجام گرفت.یافته‌ها: تولید فولاد ایران با نرخ رشد مرکب ۳٫۱ درصد به ۳۲ میلیون تن رسید. رسیدن به هدف ۵۵ میلیون تن به رشد سالانه ۱۱٫۵ درصد نیاز دارد که چهار برابر نرخ مشاهده‌شده است. تحت سناریوی هدف سیاستی، ترکیب فناوری فعلی انتشار را تا ۲۰۳۵ به حدود ۸۲ میلیون تن (تقریباً دو برابر) می‌رساند. تکمیل گذار به احیای مستقیم گازی تنها ۱۴٫۵ درصد کاهش ایجاد می‌کند، زیرا مزیت کم‌کربن آن پیش‌تر محقق شده است. در مقابل، احیای مستقیم هیدروژنی انتشار را ۸۰٫۶ درصد کاهش داده و تنها مسیری است که با هدف‌های کاهشی سازگار با توافق پاریس (کاهش ۲۵ درصدی تا ۲۰۳۰) همخوانی دارد.نتیجه‌گیری: اهداف تولیدی ایران تنها در صورتی با قیدهای اقلیمی سازگار می‌شوند که بر پایه رشد واقع‌بینانه سه تا پنج درصد تنظیم شوند. سرمایه‌گذاری زودهنگام در زیرساخت هیدروژن سبز، الگوبرداری از چالش‌های مشترک با هند به‌جای اروپا، و جایگزینی بازه‌های احتمالاتی به‌جای ارقام قطعی در اسناد سیاستی، از مهم‌ترین دستاوردهای کاربردی این پژوهش برای تصمیم‌گیران است.