انجمن سازه‌های فولادی ایران نشریه علمی سازه و فولاد 2008-4552 20 51 2026 03 21 Seismic Performance Assessment of Steel Moment Frames Using Viscous Dampers: A Hybrid Approach with Incremental Dynamic Analysis (IDA) تحلیل عملکرد لرزه‌ای قاب‌های خمشی فولادی با استفاده از میراگرهای ویسکوز: رویکردی ترکیبی با تحلیل دینامیکی افزاینده (IDA) 5 17 243288 10.22034/jss.2026.576324.1029 FA اشکان خدابنده لو دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2026 02 17 This research evaluates the seismic performance of special moment-resisting steel frames (SMRSFs), both with and without viscous dampers, using nonlinear static (Pushover) analysis per Standard 2800 and Incremental Dynamic Analysis (IDA) as a benchmark for collapse assessment. The study examines 3D 12- and 16-story structures, with eight models each (four bare, four with dampers), designed for high seismicity and soil type III, using SAP2000-V19. Key findings indicate that changing columns from square to rectangular sections increases vulnerability and story drift ratios, while increasing the number and length of spans in the Y-direction reduces absolute lateral displacement. Results from both Pushover and IDA methods are consistent and confirm that viscous dampers significantly reduce the dispersion of IDA results, enhance energy dissipation, and decrease both absolute and relative displacements across all seismic intensities. Furthermore, the IDA clearly demonstrated that dampers increase the structure's maximum tolerable acceleration before reaching critical collapse thresholds, effectively shifting structural capacity curves to safer levels and confirming their effectiveness in improving seismic safety. این پژوهش به ارزیابی جامع رفتار لرزه‌ای قاب‌های خمشی فولادی با شکل‌پذیری ویژه، در دو حالت با و بدون میراگرهای ویسکوز می‌پردازد. برای دستیابی به درکی واقع‌نما و وابسته به شدت زلزله، افزون بر روش تحلیل استاتیکی غیرخطی مطابق استاندارد ۲۸۰۰ (ویرایش چهارم)، از تحلیل دینامیکی افزاینده به‌عنوان معیار در ارزیابی مبتنی بر شکست استفاده شده است. متغیرهای کلیدی ازقبیل تغییرمکان هدف، تغییرمکان‌های جانبی مطلق و نسبی طبقات، برش پایه و دوره تناوب مؤثر در دو سازۀ سه‌بعدی ۱۲ و ۱۶ طبقه مورد سنجش قرار گرفتند. برای هر سازه، هشت مدل (چهار مدل بدون میراگر و چهار مدل مجهز به میراگر ویسکوز) تحت مجموعه‌ای از رکوردهای زلزلۀ مقیاس‌شده در تحلیل IDA قرار گرفتند. تمامی مدل‌ها برای شرایط لرزه‌خیزی زیاد و خاک نوع ۳ طراحی و با نرم‌افزار SAP2000-V19 مدل‌سازی و تحلیل شدند. نتایج حاصل از هر دو روش Pushover و IDA هم‌سو بوده و نشان می‌دهد تغییر مقاطع از مربع به مستطیل، منجربه افزایش آسیب‌پذیری سازه و افزایش تغییرمکان نسبی طبقات می‌شود. همچنین، افزایش تعداد و طول دهانه‌ها در راستای Y موجب کاهش تغییرمکان جانبی مطلق می‌شود. نقطۀ اوج یافته‌ها، تأیید کارایی چشمگیر میراگرهای ویسکوز در کاهش قابل‌توجه پراکندگی نتایج  IDA، افزایش ظرفیت جذب انرژی و کاهش تغییرمکان‌های مطلق و نسبی در سطوح مختلف شدت زلزله (از سطح بهره‌برداری تا سطح فروپاشی) است. تحلیل IDA به‌وضوح نشان داد که استفاده از میراگر، حداکثر شتاب قابل‌تحمل سازه را پیش از رسیدن به آستانه‌های بحرانی شکست، افزایش داده و منحنی‌های ظرفیت سازه را به سطوح ایمن‌تری جابه‌جا می‌کند. https://www.journalisss.ir/article_243288_341edecdf25717a39aa0070e59ed52bc.pdf